Şeyma Çavuşoğlu Itri
Uzman Psikolog ve Koç
www.feminapsikoloji.com

 

‘‘Hayat sana limon sunuyorsa, sen de suyunu çıkart ve leziz bir limonata yap!’’

‘‘Güçlü insan kimdir?’’ sorusuna verilebilecek en güzel yanıttır bu söz. Güçlü insan elindekini tanıyan, neye dönüşebileceğini hayal edebilen ve elindekini çok daha tatlı ve lezzetli bir şekle sokabilendir. Belki de hayatla mücadelenin birinci kuralıdır limondan limonata yapmayı öğrenmek.

Araştırmalar güçlü olabilen kişilerin, stres altında daha esnek ve verimli olabildiklerini ortaya koymaktadır. Sağlam duruş ve yıkılmadan elindekinden üretebilme yeteneği performansa olumlu yansırken, özellikle lider pozisyonundaki kişiler için sırtlarını dayadıkları en önemli yetkinliklerden biri olur.

Peki bu sağlam duruş ve gücün sırrı nedir? Psikolog Salvatore R. Maddi, Ph.D.’nin yaptığı 12 yıllık uzun dönemli araştırma bu soruyu cevaplamamızı yardımcı oluyor. Araştırma 1981 yılında, Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan Illinois Bell Telephone (IBT) şirketinin 26,000 kişiyi işten çıkardığı bir küçülme yaşadığı dönemde başlamıştır . Bu daralma sonucunda geride kalan çalışanlar, değişen iş tanımları, hedefler ve yöneticiler ile karşılaşmışlardır. Örneğin uzman pozisyonundaki bir kişi, bir yıl içinde 10 yönetici değişimi yaşadığını belirtmiştir.  Dr. Maddi ve araştırma ekibi daralma öncesi 400 yönetici ve uzmanı incelemeye almış ve 1987 yılına kadar düzenli olarak aynı ekibi takip etme imkanları olmuştur.

Araştırmanın sonuçlarına göre çalışanların üçte ikisi yoğun stres ile baş edemeyerek performans kaybı, liderlik becerilerinde gerileme ve sağlık problemleri yaşamıştır. Buna karşın geri kalan üçte birlik kısım aynı derecede stres yaşadıkları halde yüksek performans sergilemiş ve kariyerlerinde atılım yapmışlardır. Aynı zamanda bu çalışanlar sağlıklarını korumuş ve ortalamanın üzerinde bir mutluluk seviyesine sahip olduklarını belirtmişlerdir.

Bu farkı ne yaratıyor olabilir? Dr. Maddi’ye göre iki grubun yaklaşım ve yaşantısını şekillendiren üç farktan bahsedebiliriz: Baş koymak, kontrol sahibi olmak ve zorlanmaya karşı duruşları. Baş koyabilen, karar alıp uygulamaya geçirebilen kişiler dönüşümün içinde daha aktif rol oynadıkları için kaybolmuş ve soyutlanmış hissetmemişlerdir. Kontrol sahibi olmak ise bireylere sonuçları etkileme gücünü kazandırmıştır. Ortaya çıkacak sonucu etkileyebileceklerine inanan ve etkilemek isteyen bireyler pasif ve güçsüz kalmazlar. Zorlanmaya karşı olumlu duruş sergileyen kişiler ise zor durumları öğrenme fırsatlarına çevirerek olumsuzlukların onlar için itici güç olmasını sağlamışlardır.

Kısacası, özel yaşamında da iş yaşamında da yaptığı işe bağlanabilen, bir başka deyişle baş koyabilen, hayat oyununun kurallarını kontrol edebilen ve zorlukları fırsat olarak gören kişiler daha dayanıklı ve huzurlu olurlar.

Kaynakça:

Maddi, S. R. (1987). Hardiness training at Illinois Bell Telephone. In J. P. Opatz (Ed.), Health promotion evaluation, pp. 101-1115. Stevens Point, WI: National Wellness Institute.

Maddi, S. R. (2002). The story of hardiness: Twenty years of theorizing, research and practice. Consulting Psychology Journal, Vol. 54, pp. 173-185.

Maddi, S. R. & Khoshaba, D. M. (2001). HardiSurvey III-R: Test development and internet instruction manual. Newport Beach, CA: Hardiness Institute.


Nadis Danışmanlık ©2011